محمد ربيع بن محمد ابراهيم

77

سفينه سليمانى ( سفرنامه سفير ايران به سيام ) ( فارسى )

را به نزديك طلبيده است و او بندگان را نزديك بردند و هرچند ادب نموده لطف كرده بسيار نزديك طلبيدند بوضعى كه فيل اين بندگان نزديك فيل شاه بود و بعد از آن نسبت بموسى بيك پيرزاده قورچى كه الحق مرد با ادب هموار روزگار ديده‌ايست و از آزادگى او خبر يافته بود نيز لطفى فرموده او را نزديك طلبيد آنگاه مقرر داشتند كه فيلان را بگيرند مهاوتان چابك دست بر روى فيلان كمندها محكم گرفته از چپ و راست از عقب فيلان درآمده چون ايشان به حركت آمده به راه ميرفتند كمندها را حلقه كرده به پا و دست ايشان مىاندازند و ايشان به زور و قوت خويش بند را بر خود محكم ميكردند و چون كمند محكم ميشد مهاوتان از دو طرف دو فيل رانده گردنش را به گردن آن فيلان محكم بسته از حصار بيرون ميآورند از عقب آن فيل دندان‌دارى نهيب كرده آن را بضرب دندان به سمت طويله‌اش روان ساختند در حينى كه شكار گرم شد شاه بوساطت وزير و ديلماج سوال فرمودند كه شكار جرگه اين ولايت چنين است ، در ايران چگونه است ؟ چنانچه بود عرض نموده شد و بعد از آن فرمودند كه اسب جنگلى را چگونه ميگيريد ؟ عرض شد كه سباع و وحوش در جنگل مسكن و مأوى دارند نهايت اسب كه در فراست و شعور قريب بنوع انسان و در شدت و رخا محتاج اليه ايشانست و بعد از انسان اشرف نوع حيوان و احسن مخلوقات قادر يزدانست در ممالك ايران كه بهترين ربع مسكون است بسيار بهم ميرسد خصوصا در ايلخيان « 1 » سركار خاصهء شريفه كه زياده از حد و حساب است و هر خيلى را ميرآخوران و ايلخيبانان مىباشد كه به حفظ اسبان ميپردازند و چون كره آنها به حد سوارى رسيد برطبق عرض مير آخورباشيان مقرر ميدارند كه آنها را به حوالى مقر سلطنت آورند هرگاه خاطر مبارك رغبت بسير صيد آنها داشته باشد اسب دولت را بغاشيه‌كشى زين با تزئين و عرصه خانهء زين را با كمال عظمت و حشمت و آئين رشگ‌افزاى نگارخانه چين و آن مكان را به ورود موكب هميون محسود سپهر برين [ مىفرمايند ]

--> ( 1 ) - ايلخى كلمه تركى بمعنى رمه است . محافظ اسب‌هائى را كه براى چرا در صحرا رها كرده باشند « ايلخىبان » مىگويند .